Wat is chikungunya?
Chikungunya is een (sub)tropische infectieziekte die veroorzaakt wordt door het chikungunyavirus. Het virus komt voor in (delen van) Afrika, Azië, Midden- en Zuid-Amerika, het zuiden van Noord-Amerika en landen in de Stille Oceaan. Zelfs in Frankrijk, Spanje en Italië komt lokale verspreiding voor. Tot nu toe is verspreiding in Europees Nederland, ondanks het incidenteel aanwezig zijn van de tijgermug, nog niet bekend.
Hoe raak je besmet met chikungunya?
Chikungunya wordt overgedragen door de tijgermug (Aedes spp). Deze mug is met name overdag actief. De mug woont op plaatsen waar veel mensen wonen. Ze broeden in zogenaamde waterreservoirs zoals lege blikjes, vaten, lege banden en dakgoten. Als een mug een besmet persoon prikt, dan kan deze mug een ander persoon infecteren. Je bent na het ontstaan van klachten ongeveer een week besmettelijk.
Welke klachten kan je krijgen van chikungunya?
Meestal leidt een besmetting met het chikungunyavirus tot klachten. Deze ontstaan vaak 1 en de 12 dagen (gem 3 tot 7 dagen) na besmetting. De klachten zijn plotselinge koorts, hoofdpijn, conjunctivitis (bindvliesontsteking van het oog), gewrichts- of spierpijn gevolgd door een huiduitslag. Ernstige klachten ontstaan met name bij pasgeborenen, ouderen en volwassenen met onderliggende medische aandoeningen. Complicaties en sterfte door de infectie wordt vrijwel nooit gezien. Wel kunnen in sommige gevallen de bijbehorende gewrichtsklachten lang aanhouden en zo zorgen voor een grote ziektelast.
Hoe kan je chikungunya behandelen?
De klachten verdwijnen meestal binnen 1-3 weken, echter de gewrichtspijnen kunnen nog maanden tot jaren na infectie voortduren. Er bestaat geen gerichte behandeling tegen chikungunya behalve ondersteuning tegen koorts en pijn met paracetamol.
Hoe kan je chikungunya voorkomen?
In 2024 is er in Europa een vaccin tegen Chikungunya geregistreerd voor volwassenen, echter de bruikbaarheid is nog niet volledig vastgesteld. Het vaccin is inmiddels leverbaar. Het gaat om een levend verzwakt vaccin dat is geregistreerd voor gezonde reizigers met een verhoogd risico op het oplopen van chikungunya en die ouder zijn dan 12 jaar. Er is tot op heden nog geen advies uitgegeven door het LCR.
Maatregelen om Chikungunya te voorkomen zijn vooralsnog vooral gericht tegen muggen. Draag vooral tijden de vroege ochtend en namiddag bedekkende kleding en gebruik muggenwerende middelen die DEET bevatten voor niet bedekte delen van de huid. Gebruik een geïmpregneerde klamboe voor middagdutjes (van bijvoorbeeld een baby of klein kind) of slaap in een ruimte vrij van muggen.
Bronnen:
- Richtlijn LCR: Landelijk Coördinatiecentrum voor Reizigersadvisering; September 2018; Bescherming tegen ziekten en teken die ziektes overbrengen.
- Website RIVM https://www.rivm.nl/chikungunya
- LCI richtlijn https://lci.rivm.nl/richtlijnen/chikungunya
- Website European Medicines Agency: https://www.ema.europa.eu/en/news/new-chikungunya-vaccine-adolescents-12-adults
Geschreven door L.E. Kahman, arts bij StadsKliniek
Geschreven door:
